Kennis in het tijdperk van kunstmatige intelligentie: waarom vertrouwen niet te kopiëren is

Dit jaar kregen beursgenoteerde bedrijven die leven van gespecialiseerde kennis het zwaar te verduren. Uitgevers van juridische, fiscale en medische informatie, adviesbureaus en aanbieders van zakelijke computerprogramma's zagen hun koersen soms met de helft of meer dalen. De vrees was eenvoudig samen te vatten: als een computerprogramma binnen enkele seconden een juridische vraag kan beantwoorden of een belastingaangifte kan voorbereiden, wie heeft dan nog dure vakinformatie nodig?

Een begrijpelijke angst

Die vrees is niet uit de lucht gegrepen. Kunstmatige intelligentie kan teksten samenvatten, documenten vergelijken en vragen beantwoorden op een manier die enkele jaren geleden ondenkbaar was. Werk dat vroeger uren kostte, gaat nu veel sneller. Voor beroepen die draaien om het opzoeken en ordenen van informatie verandert daardoor veel, en sommige taken zullen grotendeels verdwijnen.

Toch laat de geschiedenis zien dat nieuwe technologie zelden alle bestaande kennis overbodig maakt. Toen zoekmachines opkwamen, werd voorspeld dat encyclopedieën, vakbladen en naslagwerken zouden verdwijnen. Een deel verdween inderdaad. De aanbieders die betrouwbare, gecontroleerde informatie leverden waar professionals op moesten kunnen bouwen, bleven echter bestaan en groeiden vaak verder.

Het verschil tussen een antwoord en een betrouwbaar antwoord

Een arts die een behandeling kiest, een accountant die een jaarrekening goedkeurt of een jurist die een contract beoordeelt, heeft niet genoeg aan een antwoord dat waarschijnlijk klopt. Een fout kan leiden tot schade voor een patiënt, een boete of een rechtszaak. In zulke beroepen telt niet alleen snelheid, maar vooral zekerheid: is de informatie actueel, is zij gecontroleerd door deskundigen en kan iemand er verantwoordelijkheid voor nemen?

Kunstmatige intelligentie is zo goed als de gegevens waarmee zij werkt. Systemen die zijn getraind op algemene bronnen van het internet maken nog regelmatig fouten die overtuigend klinken. Bedrijven die beschikken over zorgvuldig bijgehouden, gespecialiseerde kennis en die deze kennis koppelen aan de nieuwe technologie, kunnen daardoor juist sterker worden. De technologie wordt dan een hulpmiddel dat het eigen product verbetert, in plaats van een vervanger.

Waar de beurs zich kan vergissen

Financiële markten hebben de neiging om bij een nieuwe technologie alle bedrijven in een sector over één kam te scheren. Wie kwetsbaar is, daalt, maar wie sterk staat, daalt vaak mee. Dat leidt soms tot koersen die meer zeggen over de stemming dan over de werkelijke vooruitzichten. Opvallend is dat veel aanbieders van vakinformatie in hetzelfde jaar waarin hun koersen sterk daalden, gewoon bleven groeien in omzet en winst, en het grootste deel van hun inkomsten uit doorlopende abonnementen ontvingen.

Dat betekent niet dat elk bedrijf in deze sector de verandering goed doorstaat. De verschillen zullen groot zijn. Bedrijven die alleen informatie doorgeven die ook elders gratis te vinden is, lopen een reële risico. Bedrijven waarvan de kennis diep verweven is met de dagelijkse werkzaamheden van hun klanten, en die zelf fors investeren in de nieuwe technologie, hebben een veel betere uitgangspositie.

Een les voor de lange termijn

Elke grote technologische verandering brengt winnaars en verliezers voort, maar zelden precies zoals de markt in het begin verwacht. De eerste reactie is vaak angst over wat verloren gaat. Pas later wordt duidelijk wat waardevol blijft. In een wereld waarin informatie steeds goedkoper wordt, kan betrouwbaarheid juist schaarser en daardoor waardevoller worden. Geduld en een nuchtere blik op de feiten blijven daarbij de beste leidraad.

---

Disclaimer. Dit artikel wordt gepubliceerd door Lunar Asset Management N.V. uitsluitend voor algemene informatieve en educatieve doeleinden. Het geeft de persoonlijke opvattingen van de auteur weer op het moment van schrijven en vormt geen beleggingsadvies, aanbeveling, aanbod of uitnodiging tot het kopen of verkopen van enig effect of financieel instrument. Verwijzingen naar specifieke bedrijven zijn illustratief en mogen niet worden opgevat als koop- of verkoopadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder het mogelijke verlies van de inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen betrouwbare indicatie voor de toekomst. Lezers worden geadviseerd om een gekwalificeerd financieel adviseur te raadplegen voordat zij op basis van hun persoonlijke omstandigheden een beleggingsbeslissing nemen. Lunar Asset Management N.V. staat onder toezicht van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS).