Vrijhandel, protectionisme en de belegger die door beleid heen kijkt

De VS en China hebben vorige week een akkoord bereikt over een aanzienlijke verlaging van hun wederzijdse handelstarieven. Amerikaanse tarieven op Chinese goederen dalen van 145 naar 30 procent, en China verlaagt zijn vergeldingstarieven van 125 naar 10 procent. Markten reageerden met een van de sterkste weken van het jaar. De S&P 500 steeg meer dan 5 procent, en industriële aandelen en grondstoffentitels waren de grote winnaars. Het nieuws wordt breed beschouwd als een keerpunt, of op zijn minst als een adempauze, in een handelsconflict dat de mondiale economie het afgelopen jaar aanzienlijk heeft belast. Maar voor de langetermijnbelegger is de werkelijke vraag niet wat er vorige week is aangekondigd. De werkelijke vraag is wat handelsbeleid op lange termijn betekent voor de waarde van de bedrijven in een portefeuille.

Wat is handelspolitiek en waarom reageert de markt er zo sterk op?

Handelspolitiek betreft de regels die overheden stellen aan de in- en uitvoer van goederen en diensten. Tarieven zijn de meest zichtbare vorm: een belasting die wordt geheven op ingevoerde producten, betaald door de importeur in het ontvangende land. Een tarief van 30 procent op een product van 100 dollar betekent dat de importeur 30 dollar extra afdraagt voordat het product het land mag binnenkomen. Die kosten worden doorgaans deels doorberekend aan de consument, deels geabsorbeerd door de ondernemer, en deels vermeden door te zoeken naar alternatieve leveranciers. In alle gevallen is er frictie, inefficiëntie en onzekerheid.

Markten reageren zo sterk op handelspolitiek omdat ze vooruitkijken. Wanneer tarieven stijgen, stijgen de kosten van bedrijven, dalen hun marges, en vertragen ze investeringsbeslissingen. Wanneer tarieven dalen, verbetert het omgekeerde. Maar de marktreactie overschat vaak de onmiddellijke economische impact, in beide richtingen. De tariefverlaging van vorige week is een positief signaal, maar de onderliggende structurele spanningen tussen de VS en China, op het gebied van technologie, staatsubsidies en geopolitieke rivaliteit, zijn niet opgelost. Het is een de-escalatie, geen normalisatie.

Vrijhandel versus protectionisme: een oud debat zonder eenvoudig antwoord

De discussie over vrijhandel en protectionisme is zo oud als de moderne economie zelf. Het theoretische argument voor vrijhandel, dat landen baat hebben bij specialisatie in datgene waarvoor ze relatief het meest geschikt zijn en de rest importeren, is economisch robuust en breed geaccepteerd. Vrij handelsverkeer verhoogt de totale welvaart, verlaagt consumentenprijzen en stimuleert innovatie door internationale concurrentie.

Het argument voor bescherming is echter niet onredelijk. Strategische industrie, nationale veiligheid en de bescherming van werkgelegenheid in kwetsbare sectoren zijn legitieme beleidsoverwegingen. Het probleem is dat beschermende maatregelen zelden alleen die doelen dienen: ze verhogen ook de kosten voor consumenten en bedrijven, reduceren de druk om efficiëntie te verbeteren, en prikkelen handelspartners tot vergeldingsmaatregelen. De VS-China tariefoorlog van de afgelopen twee jaar is een schoolvoorbeeld: hogere tarieven schaadden zowel Amerikaanse consumenten als Chinese exporteurs, zonder de structurele handelspatronen fundamenteel te wijzigen.

Wat de belegger hieruit leert

Voor de langetermijnbelegger biedt de handelspolitiek van de afgelopen jaren een reeks nuttige lessen. De eerste is dat beleid cyclisch is. Landen bewegen heen en weer tussen grotere openheid en grotere bescherming, afhankelijk van politieke conjunctuur, economische omstandigheden en geopolitieke verhoudingen. De belegger die zijn portefeuille aanpast aan elke beleidswijziging, zal achter de feiten aanlopen en consistent rendement mislopen.

De tweede les is dat kwaliteitsbedrijven door beleidscycli heen compounderen. Een bedrijf met een uniek product, diepgewortelde klantrelaties en een concurrentiepositie die niet eenvoudig kan worden nagebouwd, zal hogere tarieven kunnen doorberekenen, zijn toeleveringsketen aanpassen, of zijn klantenbestand diversifiëren. Bedrijven die louter op goedkope inputprijzen draaien en geen andere concurrentievoordelen hebben, zijn de kwetsbare gevallen. Het selecteren van de eerste categorie is geen garantie voor bescherming tegen beleidsonzekerheid, maar het is de beste bescherming die beschikbaar is.

De derde les is dat de industriële wereld structureel transformeert, ongeacht het handelspolitieke klimaat. De automatisering van productieprocessen, de energietransitie, de reshoring van strategische productie naar westerse jurisdicties, en de digitalisering van de industrie creëren structurele vraag naar machines, componenten, aandrijfsystemen en engineering die door geen enkel tariefakkoord wordt gecreëerd of vernietigd. Bedrijven die in die structurele vraagstromen gepositioneerd zijn, profiteren van een rugwind die los staat van het geopolitieke lawaai van de week.

Het akkoord van vorige week in perspectief

Het akkoord van vorige week is goed nieuws, en de marktreactie was begrijpelijk en terecht. Maar de belegger die zijn portefeuille opbouwt op de verwachting van een aanhoudend vrijer handelssysteem, neemt een risico dat niet proportioneel wordt beloond. De belegger die zijn portefeuille opbouwt op de kwaliteit van individuele bedrijven, op hun vermogen om waarde te creëren in goede en moeilijke handelstijden, op hun positionering in markten met structurele groei, staat sterker ongeacht wat de volgende ronde van onderhandelingen oplevert.

Geduld, kwaliteitsselectie en een lange horizon blijven de drie pijlers van een duurzame beleggingsstrategie. Die conclusie verandert niet als de tarieven stijgen, en ze verandert niet als ze dalen.

---

Disclaimer. Dit artikel wordt gepubliceerd door Lunar Asset Management N.V. uitsluitend voor algemene informatieve en educatieve doeleinden. Het geeft de persoonlijke opvattingen van de auteur weer op het moment van schrijven en vormt geen beleggingsadvies, aanbeveling, aanbod of uitnodiging tot het kopen of verkopen van enig effect of financieel instrument. Verwijzingen naar specifieke bedrijven zijn illustratief en mogen niet worden opgevat als koop- of verkoopadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee, waaronder het mogelijke verlies van de inleg. In het verleden behaalde resultaten bieden geen betrouwbare indicatie voor de toekomst. Lezers worden geadviseerd om een gekwalificeerd financieel adviseur te raadplegen voordat zij op basis van hun persoonlijke omstandigheden een beleggingsbeslissing nemen. Lunar Asset Management N.V. staat onder toezicht van de Centrale Bank van Curaçao en Sint Maarten (CBCS).